سایت تخصصی تاریخ اسلام

5. دولت عثمانی و ایجاد آرامش و امنیت در سرزمین های عربی

« سرزمین شام و عراق پس از گذراندن یک دوره طولانی از دسواری های و بحران ها و ویرانی های ناشی از حمله ویرانگر مغول، نوعی آرامش و استقرار سیاسی را در دوره عثمانی تجربه کرد. البته مصر پس از نبرد عین جالوت از حمله مغول مصون ماند و توانست ضربه کشنده ای بر متجاوزین مغول وارد و بخش های زیادی از سرزمین عربی را از شر آنان حفظ کند.

ساکنان سرزمین های عربی تابع دولت عثمانی بودند که دولتی مسلمان و سنی مذهب و مدافع شریعت اسلامی بود و در حفظ شعائر اسلامی مانند جشن آغاز رمضان و غیر آن می کوشید. طبعا سلطه عثمانی ها بر آنان سخت و ناگوار نبود و دولت نیز جز در دایره ای خاص مانند جمع آوری مالیات، تسلط بر امور قضائی و تأمین امنیت، در امور آنان مداخله نمی کرد.* در مقابل، دولت عثمانی کار تعلیم، امور پزشکی و ارتباطات و آنچه امروزه از امور اصلی وابسته به دولت است، در آن زمان به خود ملت عرب واگذار کرده بود. به عبارت دیگر، دولت عثمانی مردمان عرب را با همان زندگی گذشته خود، بی آن که تغییری در اساس آن به وجود آورد، آزاد گذاشته بود.

با این حال، برخی از سرزمین های عربی، در میانه این آرامش کلی، گرفتار بحران های سیاسی می شد. به طور معمول در دوره های مختلف، دو نوع بحران ممکن بود که در سرزمین های عربی پدید آید: نخشت شورش های مردمی که ساکنان یک محل یا شهر بر ضد حکام محلی بر پا می کردند و انگیزه آنان برخورد با ظلم و ستم حکام و شکایت از آنان در دربار سلطانی بود. دوم جنبش های سیاسی و نظامی که افراد بلند پرواز به راه می انداختند. مانند حرکت علی بیک بزرگ یا حرکت ظاهر عمر که مورد استقبال عامه مردم قرار نگرفت.[1]»[2]

* . سایت تاریخ اسلام 8/6/89.

[1] . عبد العزیز الشناوی، الدوله العثمانیه، ص 961-963.

[2] . رسول جعفریان، دولت عثمانی از اقتدار تا انحلال، ص 202-203.

این مطلب را به اشتراک بگذارید