سایت تخصصی تاریخ اسلام

سلطان مصطفای دوم

« وی پس از درگذشت عمویش احمد دوم، در سال 1106هـ عهده دار سلطنت شد. مصطفای دوم فرد شجاعی بود که خود فرماندهی سپاه را عهده دار شده، به لهستان رفت و در چندین نبرد با کمک قازانی ها پیروز شد. پس از آن به شهر ازوف رفت که در محاصره پطرکبیر امپراطور روسیه قرار داشت و به سال 1107هـ/1695م او را مجبور کرد تا دست از محاصره بردارد. پس از آن سلطان عثمانی به مجارستان رفته، مجارها را شکست داد؛* اما خود از فرمانده نیروهای اتریشی اوجین دی ساووا شکست خورده، محمد پاشا صدر اعظم او کشته شد و شماری از نیروهای عثمانی در رود تیسا غرق شدند. به دنبال آن فرمانده اتریشی وارد بوسنی شد.[1]»[2]

« در همین حال روسیه موضع خود را در اوکراین تحکیم کرد. در سال 1107هـ/1696م روس ها آزوف را تسخیر کردند، و بدین ترتیب برای اولین بار به سواحل دریای سیاه پا نهادند. مشکلات بعد از جنگ بزرگ، افزایش مالیاتها، شورش توده های صرب و دست نشاندگان آلبانیایی – یونانی، در بالکان، بار دیگر غارت و چپاول مجدد جلالی ها را در آناتولی به همراه آورد. فقر حاکم بر کشور، امپراطوری را در سراشیبی سقوط قرار داد که هیچگاه از آن سر بلند نکرد. دولتمردان عثمانی سرانجام به برتری فرانک ها و ضعف حکومت خود اعتراف کردند. آنها منافع و مصلحت خود را در پیش گرفتن یک سیاست صلح آمیز دیدند. در سال 1114هـ/1703م برای اولین بار، رامی محمد که یک مقام اداری و دیوانی بود، به عنوان وزیر اعظم برگزیده شد. این عقیده که دولت را می توان با بازگشت به نظمی که سلطان سلیمان بنیان نهاد، احیا و زنده کرد، به کناری نهاده شد، و عثمانی ها رو به جانب غرب کردند.»[3]

« پس از محمد پاشا، حسین کوبریلی به صدارت عظمی رسیده، با سپاهی راهی اتریش شد و نیروهای آنان را شکست داده، مجبورشان کرد تا به آن سوی رود ساوا بروند. در همین وقت ناوگان عثمانی بر ونیز غلبه کرده، جزایری را که آنان در دریای اژه تصرف کرده بودند، باز پس گرفت.* پس از آن با میانجیگری فرانسه، پیمانی میان عثمانی، اتریش، ونیز، روسیه و لهستان امضا شد که به کارلویتز معروف شد.[4]

بر اساس این معاهده، دولت عثمانی شهر ازوف را به روسیه واگذار کرد. همچنین پودولیا و اکراین را به لهستان سپرد. مجارستان و ترانسیلوانیا را به اتریش داد و موره را به ونیز واگذار کرد. مدت این معاهده بیست و پنج سال بود و هیچ گونه تعهد پرداخت جزیه ای از سوی آن دولت ها به عثمانی در آن منظور نشده بود.[5]

بدین ترتیب همه دولت های مسیحی، به طور متحد در برابر عثمانی ایستاده، مانع از پیشرفت این دولت شدند. هدف اصلی آنان، جلوگیری از انتشار اسلام در اروپا بود.[6]

واگذاری سرزمین هایی که زمانی جزء لاینفک عثمانی به حساب می آمد، مقدمه عقب نشینی عثمانی از اروپا بود؛ همچنان که مقدمه ای برای دوره تفکیک و اضمحلال سریع این دولت به حساب می آمد. در این قرار داد به طور ضمنی از سوی سلطان عثمانی و قیصر روسیه، به اصل دخالت دولت های اروپایی در درگیری های آن ها به خاطر مصالح اروپا اشاره شده بود.[7]به دنبال دخالت ینی چریان و درخواست عزل صدر و رد پیشنهاد آنان توسط سلطان، کار به عزل خود سلطان انجامید.»[8]

* . سایت تاریخ اسلام 2/3/89.

[1] . اسماعیل سرهنگ، تاریخ الدولۀ العثمانیۀ، ص 185-188.

[2] . رسول جعفریان، دولت عثمانی از اقتدار تا انحلال، ص 102.

[3] . تاریخ اسلام کمبریج، ترجمه تیمور قادری، ج 1، ص 460.

* . سایت تاریخ اسلام 2/3/89.

[4] . محمود شاکر، التاریخ الاسلامی، ص 142.

[5] . احمد عبد الرحیم مصطفی، فی اصول التاریخ العثمانی، ص 146.

[6] . محمود شاکر، التاریخ الاسلامی، ص 142.

[7] . Creasy, Edwards., Op.cit, P. 319.

[8] . رسول جعفریان، دولت عثمانی از اقتدار تا انحلال، ص 102-103.

این مطلب را به اشتراک بگذارید