سایت تخصصی تاریخ اسلام

کتابخانه آنلاین تاریخ اسلام

عکسهای تصادفی

You are here

نمایش مطالب براساس برچسب: سربداران

شنبه ، 4 دی 1389 ، 00:18

کتابشناسی کتاب نهضت سربداران خراسان

کتاب نوشته ی ایرانشناس روس تبار یعنی پطروشفسکی است. اصل این کتاب در مجله شماره چهاردهم علوم وفناوری روسیه منتشر شده است. و مرحوم کریم کشاورز که از مترجمین نامدار ایرانی بوده اند این کتاب را به فارسی ترجمه کرده اند. مرحوم کشاورز کتابهای بسیاری را از زبانهای روسی و فرانسه به فارسی ترجمه کرده اند و انگیزه خود را از ترجمه این کتاب: فقدان کتابی مناسب در مورد این نهضت مردمی دانسته اند.

به هر روی کتاب سعی دارد با ریشه یابی از این نهضت، در ابتدا نهضت های مردم در قرن چهاردهم را بررسی کرده پس از آن سعی می کند منابع موجود برای تحقیق در این دوره را معرفی کند. سپس زمینه های این قیام را تبیین کرده و سپس به تحلیل نهضت سربداران می پردازد. در پایان مولف سعی می کند ویژگی های کلی این نهضت را یاد آورد شود و تاثیر این نهضت را در مناطق دیگر به خصوص در گیلان و مازندران و کرمان خاطر نشان کند.

نهضت سربداران از دو جناح عمده تشکیل یافته بود ۱ – جناح شیخیان . ۲ – جناح سربداران .

هر دوى این جناح ها، داراى خصوصیات و خصلت هاى ویژه اى بودند که البته در بعضى نکات نقطه اشتراک داشتند. درونمایه و جوهره ى اصلى قیام سربداران مذهب ، تشیع اثنى عشرى بود. دیدگاه این مذهب در خصوص ‍ حاکمیت مغولان ، صریح و روشن است . شیعیان ، آنان را غاصب مى دانستند و همین عنصر، باعث برخورد شیعیان سربدار، با عنصر مغول گردید.

مقدمه مترجم :

مردم ایران زمین پس از هجوم صحرانشینان لگام گسیخته مغول و ترک به رغم سستی و بی سیاستی محمد خوارزمشاه و خلیفه بغداد هیچگاه از پایداری در برابر متجاوزان غارتگر و خونخوار باز نایستادند.

مقاومت مردم شکل های گوناگون داشت. در آغاز امر بصورت حماسه جلال الدین که مورد تایید و حمایت مردم بود تجلی کرد و بعد بصورت قیامهای محلی – مانند خروج تارابی در بخارا – یا حتی اقدامات مدبرانه بزرگان فارس و گذشت ناگزیر در برابر متجاوز وحشی و نیرومند و یا گرویدن به مذهب تشیع در برابر مذهب تسنن (که مورد نظر مغولان بود) ظاهر گشت. بازپسین شربه را خروج سربداران خراسان بر کاخ فرمانروایی و غارتگری ایلخانان مغول وارد اورد و یحیی کرابی سرور سربردار بساط خودکامی طوغای تیمور را در خراسان سرنگون ساخت.

شایسته توجه است که پیروزی شاهزاده دیمتری دانسکوی در جنگ کولیکوف بر ضد مامای خان مغول – که آغاز رهائی روسیه از چنگ مغولان بود در سپتامبر سال ۱۳۸۰میلادی وقوع یافت و حال آنکه سربداران خراسان ۳۷سال پیش از آن تاریخ در ۱۶ذیقعده سال ۷۵۴هجری قمری (۱۳دسامبر ۱۳۵۳میلادی) بسلطه مغولان هلاکوئی در ایران پایان بخشیدند. درباره این خروج تاریخ مستقلی در زبان فارسی وجود ندارد. آقای ای. پ. پطروشفسکی (۱) که یکی از ایرانشناسان بنام کشور همسایه ما – اتحاد شوروی سابق – میباشد رساله ای در این موضوع گرد آورده اند. تا اندازه ای که بخاطر دارد این نخستین اثر مرتب و مستقلی است که درباره خروج سربداران خراسان منتشر شده است و بدین سبب به ترجمه آن اقدام شد. بدیهی است که هموطنان دانشمند میتوانند آثار دقیق تر و بهتری به خوانندگان فارسی زبان عرضه دارند. ولی بنظر میرسد که تا پیدایش آثار مزبور که حقا باید در این موضوع تاریخی بقلم استادان محقق ایرانی نوشته شود- این رساله مفید خواهد بود…..

فهرست :

مقدمه مترجم

وضع ایران در دوران انقراض دولت هلاکوئیان

ویژگی های کلی نهضت های قرن چهاردهم

معتقدات این نهضت ها

صفویه، حیدریه، نعمه الهیه و غیره

منابع و مأخذ تاریخ نهضت سربداران

زمینه های نهضت سربداران در خراسان

قیام در ولایت بیهق

تأسیس و نخستین گامهای دولت سربداران در خراسان

پیدایش دو جریان در میان سربداران

دولت سربداران پس از مرگ وجیه الدین