سایت تخصصی تاریخ اسلام

داریوش، شاه بزرگ هخامنشی در دوران سلطنت خود کتیبه ای را در کوه بیستون به یادگار گذاشته است که حاوی اطلاعات بسیار گرانقیمتی از آن دوره است. و به قول برخی، داریوش با احداث این کتیبه ها می تواند اولین مورخ در تاریخ ایران زمین باشد. هم اکنون شما می توانید ترجمه این کتیبه را به فارسی مطالعه کنید و از آن استفاده کنید.

فهرست مطالب کتاب:

- یادی از راولینسون

- پیشگفتار

- نام بیستون

- یادمان داریوش بزرگ

- کهن‌ترین مورخ و متن تاریخی

- روش ساخت

- وضعیت ظاهری سنگ‌نگاره

- شباهت با سنگ‌نگاره آنوبانی‌نی

- وضعیت ظاهری کتیبه

- رونویس‌های دیگر کتیبه‌ها

- تفاوت در آوانویسی

- تفاوت در ترجمه

- خط یا زبان آریایی

- اشتباهی متداول

- ترجمه فارسی متن کامل کتیبه داریوش بزرگ

- ترجمه فارسی کتیبه‌های کوچک بیستون

- نقشه

- عکس‌ها-

- چارتاقی خانهٔ دیو سبزوار

- خاستگاه کیهانی نگاره‌های یورش شیر به گاو

- شیر و خورشید و خاستگاه کیهانی باورها و نگاره‌های آن

- برگزاری جشن‌های ایرانی، بهره‌ها و کمبودها

- هوم/ هَئومَه، گیاه سپند ایرانیان باستان

- سیمرغ و درنای سپید سیبری

- سنجاب پرنده و مسئلهٔ روباه بالدار

- گورنگاره‌های اسپیتا، یادمانی پرشکوه از هزاره‌های فراموش شده

- آتشکده پردغان، بازماندی در پیوند با مزدکیان فراهان

- تپه آنو

- کورش بزرگ در تاریخ‌نامه‌های سنتی رومانیایی

- تلطیف آوایی یکسان دو واژهٔ تیشتَر و تیگرَه

- یادی از سرگئی تالستوف، در هفتادمین سالگرد آغاز کاوش‌های خوارزم

- جام هخامنشی، اثری اصیل یا تقلبی؟

- انتشار کتاب ارزندهٔ واژه‌های فارسیِ عربی‌شده

- نقدی بر استنباط‌های نجومی آقای فریدون جنیدی و حذف بیت‌های شاهنامه

- انتشار مأخذی مهم در زمینه ثنویت زرتشتی

- اوژن فلاندن، هنرمندی بزرگ با شخصیتی غیرانسانی

- پیشنهادی برای احیای دریاچهٔ باستانی پاسارگاد

در سال های 1933 و 1934 ، ضمن حفریات تخت جمشید، پایتخت امپراتوری پارس، در دیوار استحکامات، چندین هزار لوح گلی با متن هایی به خط میخی عیلامی به دست آمد.این لوح ها در زمان فرمانروایی داریوش بزرگ (522-486 پ.م.) نوشته شده و تاریخ آن ها سیزدهمین تا بیست و هشتمین سال فرمانروایی داریوش، یعنی از سال 509 تا494 پ.م . را برمی گیرد. این مجموعه بخش کوچکی است از بایگانی واقعی دیوان شاهی.

این لوح ها اطلاعات لازم را برای پاسخ به پرسشهای زیادی در اختیار ما قرار می دهد. اطلاعاتی نه تنها درباره ی مسائل دیوانی، بل درباره ی محیط، شیوه ی زیست و زندگی روزمره ی مردم، مزدها و اقدامات اجتماعی ، موقعیت زن ، دین و آیین و رفتارهای مذهبی – فرهنگ و همچنین جغرافیا و اقتصاد. مورخ به هنگام بررسی این سندها پیوسته شگفت زده در می یابد که امپراطوری ایران باستان تا چه حد سازمان یافته و از بسیاری جهات «مدرن» بوده است.

در این کتاب کوشیده شده تا بر اساس این اطلاعات و بررسی آن ها و نیز تکیه بر منابع شناخته شده ی قبلی، به ویژه باتوجه به آخرین دست آوردهای پرارزش باستان شناسی، تصویر روشن تری از حیات امپراطوری بزرگ ایران، به ویژه در محدوده ی سال های 500 پ.م. به دست دهد و نگاه کاونده تری نیز به 200 سالی که حدودا از فرمانروایی هخامنشیان باقی مانده بود، انداخته شود. همچنین در این کتاب عکس های گوناگون و سودمندی قرار داده شده.

قسمت هایی از کتاب را در زیر می خوانیم:

« به خواست اهورامزدا، من چنینم که راستی را دوست دارم و از دروغ روی گردانم. دوست ندارم که ناتوانی از حق کشی در رنج باشد. هم چنین دوست ندارم که به حقوق توانا به سبب کارهای ناتوان آسیب برسد. آن چه را که درست است من آن رادوست دارم. من دوست برده ی دروغ نیستم. من بد خشم نیستم. حتی وقتی خشم مرا می انگیزاند، آن را فرو می نشانم. من سخت بر هوس خود فرمانروا هستم.»

این است بخشی از معتقدات داریوش که خود درسنگ نبشته اش اعلام می کند. چنین بیانیه ای از زبان یک شاه در سده ی ششم پ.م. به معجزه می ماند.

از بررسی دقیق لوح های دیوانی تخت جمشید نتیجه می گیریم که در نظام او حتی کودکان خردسال از پوشش خدمات اجتماعی بهره می گرفته اند، دستمزد کارگرانی که دریافت اندکی داشتند با جیره های ویژه ترمیم می شد تا گذران زندگی شان آسوده تر شود، فوق العاده ی «سختی کار» و «بیماری» پرداخت می شد، حقوق زن و مرد برابر بود و زنان می توانستند کار نیمه وقت انتخاب کنند تا از عهده ی وظایفی که در خانه به خاطر خانواده داشتند، برآیند.

این همه « تامین اجتماعی» که لوح های دیوانی هخامنشی گواه آن است برای سده ی ششم پ.م. دور از انتظار است . چنین رفتاری که فقط می توان آن را مترقی خواند ، نیازمند ادراک و دور نگری بی پایان بوده است و مختص شاه مقتدر و بزرگی است که می گوید : « من راستی را دوست دارم .» و حتی به همسران خود آموخته بود که با تمام تارو پودشان این راستی و عدالت را مواظبت کنند . آن ها هم درست مثل هر مستخدم و کارمند دولت هخامنشی ناگزیر از پذیرش دقیق حسابرسی کلیه ی درآمد ها و مخارج خود بودند و همان نظم و سخت گیری عمومی را شامل می شدند. شا ه بر کلیه ی مخارج دربار خویش از جمله مخارج سفر خود و همراهان اش نظارت داشت.
منبع : http://www.mehriran.ir/

متن بالا را عینا از منبع فوق الذکر گرفته ام. اما نکته ای به خاطرم رسید که گفتنش خالی از لطف نیست. و آن اینکه در تحلیل تاریخ و اشخاص تاریخی باید بسیار موشکافانه تر و دقیق تر عمل کنیم. طبق گفته نویسنده، این کتاب از سنگ نبشته های کاخ داریوش گرفته شده است و مسلما سراسر از خوبی و نیکی های این پادشاه بزرگ یاد شده است. در حالی که ما برای بررسی وقایع تاریخی به نگاهی فراتر نیازمندیم.