سایت تخصصی تاریخ اسلام

معرفى كتاب       ايرانشهر يا کشور آريايي ها، عنواني است که ايرانيان در دوره ساساني به سرزمين خود داده بودند. ردپاي اين مفهوم جغرافيايي را مي توان در کتيبه هاي شاپور اول (در کعبه زردشت) و کرتير (در نقش رستم) دنبال کرد. در اين دو کتيبه اسامي ايالات و شهرهاي اصلي ايران عصر ساساني ذکر کرده است و مي توان با توجه به آن، قلمرو سنتي شاهنشاهي ساساني را بازسازي کرد. افزون بر اين سنگ نوشته ها، منبع ديگري موجود است که تصويري مشابه از ايالات، مراکز آنها و شهرهاي اصلي قلمرو ساسانيان به دست دهد. اين اثر منحصر به فرد و ارزشمند متني کوتاه به زبان پهلوي با نام شهرستانهاي ايرانشهر است و در اواخر عصر باستان گردآوري شده است. در اوايل دوره اسلامي مطالب اندکي به متن اصلي اضافه گرديده و در واقع آخرين بازنويسي آن در دوره خلافت عباسي (سده هشتم ميلادي) صورت گرفته است. شهرستانهاي ايرانشهر تقسيمات…

*معرفى كتاب        انديشه تدوين فرهنگنامه جغرافيايى معجم البلدان براى ياقوت به سال 1218 م / 615 ه. در مرو پديد آمد و رنگ خاصّ كتاب از اوضاعى كه با تأليف آن پيوسته بود، بر ما معلوم مى‏شود. چنين رخ داد كه ياقوت با امام سمعانى، پسر مؤلّف الأنساب معروف، در مجلسى بود و از كلمه حباشه، نام محلّى در جزيرة العرب، سخن رفت كه در حديث آمده بود و ياقوت بر بنيان اشتقاق كلمه مدلّل داشت كه بايد آن را با ضم« ح» خواند، ولى يكى از حاضران مصرّ بود كه بايد حباشه با فتح« ح» خوانده شود و ياقوت نتوانست مرجع موثّقى به تأييد نظر خود پيدا كند، و با آنكه كتابخانه‏هاى مرو در آن هنگام پر از مراجع بود، از يافتن شاهد ناتوان ماند. در اين هنگام مصمّم شد تا فرهنگ جغرافيايى را توضيح كند بلكه تلفّظ درست آنها را نيز به دست دهد. بنابراين كتاب وى از…

الخراج و صنعة الكتابة *درباره مؤلف      ابوالفرج قدامه اثر پر ارزش {ابوالفرج قُدامة بن جعفر (متوفی337 هجری) معروف به کاتب بغدادی} کتاب" الخراج و صنعة الکتابه" نام دارد  .  که آن را اول بار در هشت منزل نوشت و بعد نهمین منزل را بدان افزود. ظاهرا فقط چهار قسمت (منزل) آن به دست ما رسیده که جزو دوم کتاب است .  از تاریخ ولادت و زندگی او اطلاع درستی در دست نیست. تاریخ وفات به احتمال سال 310هجری /922 م یا سال 337هجری/ 948 م و شاید درست مابین این دو تاریخ بوده، ولی مسلم است که تا سال 320 هجری در قید حیات بوده است .  وی از یک خاندان مسیحی آرامی نژادِ مقیم بصره و مقرب درگاه عباسیان بود. قدامه پس از اصرار خلیفه المکتفی به اسلام گروید .  از این زمان راه رسیدن به مقامات والای دولتی بر او گشوده شد ،  و در اواخر زندگانی منصب…

در مورد کتاب: سفرنامه ابن بطوطه يكي از مشهورترين كتابهاي جفرافيايي است. نويسنده اين كتاب شمس الدین محمد بن عبدالله معروف به ابن بطوطه است. اين كتاب نتيجه سفرهاي طولاني ابن بطوطه‌است كه در سال ۷۲۵هجري قمرى آغاز شد و در سال ۷۵۴هجري قمرى پايان يافت واين سفرها ۲۹سال ونيم بطول انجاميد. به راستي كتاب سفرنامه ابن بطوطه حاصل چندين سفر پي در پي و طولاني نويسنده به دوردنيا است. چنانكه به بيشترين شهرهاي سرشناس دوران خودش سفر كرده وبيشتر كشورهاي آسيا و آفريقا وقسمتي از قاره اروپا نيز ديدن كرده‌است، ولي از دو قاره آمريكاي شمالي وجنوبي واستراليا ديدن نكرده‌است، چونكه در آن زمان جهان به ۷آسمان و هفت دريا و هفت اقليم تقسيم مي‌شد و جهان همانند سيني تصور مي‌شد كه سلسله كوه قاف آن را احاطه كرده‌است تا آب درياها از آن به بيرون نريزند. هفت دريا عبارت بودند از درياي فارس، درياي روم، درياي هند، درياي…

در مورد کتاب: کتاب البلدان یعقوبی ؛ که در قرن سوم هجری تالیف شده است ، یکی از کهن ترین و بهترین کتب جغرافیایی است که از دیرباز مورد توجه جغرافیانویسان ایرانی و عرب بوده . یعقوبی در این کتاب ارجمند ، پس از توصیف کامل بغداد  ، در سه بخش از سرزمینهای معروف زمان خویش سخن می گوید و سپس ، در ملحقات کتاب به ذکر مطالب مختلف جغرافیایی می پردازد. در این کتاب ابتدا به ذکر منازل و فواصل پرداخته شده ؛ سپس ، از آب و هوا، محصولات ، نژاد مردمان، مقدار خراج و والیانی که بر شهرها حکومت می کرده اند و غیره مطالبی سودمند آورده شده است . بخش مهمی از این کتاب که در تعریف شهرها و دیه های ایران است ار نظر جغرافیای تاریخی ایران و شناختن ریشه و بن نام های جغرافیایی حائز اهمیت است، و اهل تحقیق را بسیار سودمند تواند…

در مورد مولف: دکتر طارق السویدان متولد 1953 میلادی در کویت است. که این کتاب را نوشته است. برای کسب اطلاعات بیشتر راجع به مولف می توانید به سایت شخصی نویسنده یا صفحه فیس بوک او مراجعه کنید. در مورد کتاب التاریخ الاندلس المصور: شاید مهمترین خصوصیت این کتاب مصور بودن آن است که به شکل زیبایی تاریخ را با تصاویر مختلف آمیخته است. شاید در نگاه اول فکر کنیم این روش از اعتبار یک کتاب می کاهد اما به نظر حقیر هم برای مخاطب عام جذابیت دارد و هم مخاطب خاص بهتر با آن محیط آشنا می شود. علی ای حال نویسنده در ابتدای کتاب به این مطلب اشاره می کند که تاریخ اندلس پندهای زیادی برای جامعه اسلامی امروز دارد. و مهمترین آنها این است که ضعف و فتور، یک جامعه را به سقوط و افول می کشاند و باعث چیرگی دشمنان بر جوامع می شود. دکتر طارق…

كتاب تاريخ بخارا ، منسوب به ابوبكر محمد بن جعفر نرشخى (286  348)، از آثار مهم تحقيق در باب زمين‏هاى شرقى اسلامى است و اگر مهم‏ترين كتاب براى تحقيق و پژوهش در باب دولت سامانيان در ماوراءالنهر و خراسان شمرده شود، پر بيراه نخواهد بود. مؤلف، اين كتاب را، در حدود سال 332 ، به زبان عربى نگاشت و به فرمانرواى سامانى، ابومحمد نوح بن نصر بن احمد (متوفى 383) تقديم كرد . ابونصر احمد بن محمد بن نصر قباوى بخارى، آن را در سال 522 به پارسى درآورد، اما برخى مطالب را كه خود مجاز مى‏ديد، از آن حذف كرد و نكاتى از كتاب تاريخ  بخاراى غُنجار بدان افزود و حوادث كتاب را تا سال 365  رسانيد. سپس محمد بن زفر بن عمر آن را در 547 مختصر كرد و به صدر الصدور برهان الدين عبدالعزيز بن عمر بن عبدالعزيز بن مازه ، سرور حنفى مذهبان بخارا و نايب…

در این قسمت متنی را آماده کرده ام که متن اصلی اطلس تاریخ اسلام و ترجمه آن را معرفی می کند. «اطلس تاریخ اسلام» اطلس تاریخ اسلام/ حسین مونس؛ ترجمۀ آذرتاش آذرنوش؛ تهران: انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، 1375. در دنیای پُرحادثۀ کنونی و ارتباطات فوق العاده سریعی که در اثر پیشرفتهای فن آوری فراهم آمده، اطلسهای تاریخی و جغرافیایی بهترین و آسانترین مجموعه های اطلاعاتی هستند که در کوتاهترین زمان می توانند بیشترین نیازهای اطلاعاتی گروههای مختلف جامعه را فراهم سازند. در میان آثار مکتوب فارسی جای مجموعه ای که بتواند پاسخگوی مناسبی برای نیازهای فوق به ویژه، دربارۀ تاریخ اسلام باشد، خالی بوده است. چرا که برخلاف اطلس جغرافیایی که شاید با جمع آوری نقشه های مختلف در زمان کوتاهی قابل تدوین است، اطلس تاریخی مستلزم سالها مطالعه و تحقیق و تتبع و مراجعه به صدها منبع تاریخی به زبانهای مختلف و مقایسۀ آنها با یکدیگر و نتیجه…

شرح حال مقدسى (335-381 ه.) نام و نسب مقدسى‏ نام او شمس الدين بن احمد، ابو عبد اللّه شاهى است كه به بشارى مشهور است. مقدسى دو گونه خوانده مى‏شود (مقدسى) كه به شهر بيت المقدس نسبت داده مى‏شود و (مقدّسى) كه به مكان مقدس و پاك يعنى بيت المقدس نسبت داده شده است. به لحاظ مكان‏هايى كه ديده و يا اعمال و مهارت‏هاى او، صفت‏ها و لقب‏هاى متعددى برايش گفته شده كه در كتاب «احسن التقاسيم... » نيز آمده است مانند: فلسطينى، مصرى، خراسانى، فقيه، صوفى، ولىّ، زاهد، تاجر، جهانگرد، مؤذن، خطيب، حنفى، كردى، دانشمند، استاد و غيره. هم چنين گاهى نام خود را تغيير مى‏داد تا بتواند در گروه‏هاى مختلف نفوذ كرده و بر جايگاه حقيقى و منزلت آنان آگاهى پيدا كند. كنيه او از نام جدش كه بنّاء مشهورى در فلسطين بود، گرفته شده است. جدش به درخواست احمد بن طولون دروازه‏هاى شهر عكا را ساخت و…