ولید بن یزیدبن عبدالملک(ولیددوم)
ولید بن یزید بن عبدالملک بن مروان بن حکم بن ابی العاص بن امیة بن عبدشمس
ولید بن یزید در سال 90 هجری به دنیا آمد.ولید آنقدر در فسق و فجور و عیش و نوش اهتمام ورزید که از پدرش پیشی گرفت.زندگی او قبل از خلافت و بعداز خلافت در مجالس لهو و لعب و میگساری و زن بارگی خلاصه می شد.روایات تاریخی از او اقوال و اعمالی را نقل می کنند که هیچ شکی در کفر والحاد وی باقی نمی گذارند و بی جهت نیست که بسیاری از مورخین او را کافر وزندیق وحتی مانوی معرفی کرده اند.[1]
می گویند زمانی ولید بن یزید این آیه را خواند: وَاسْتَفْتَحُوا وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ
و آنها ازخدا تقاضاي فتح و پيروزي بركفاركردند وسرانجام هر گردنكش منحرفي نوميد و نابود شد (ابراهیم/15)
سپس از خشم برافروخت و با تیراندازی به قرآن هتاکی کرد وخطاب به قرآن این شعر را خواند:
أتوعد کلُّ جبّارٍ عنید فها أنا ذاک جبارٌّ عنید
إذا ماجئتَ ربّک یومَ حشر فقُل حَرِّقنی ولید[2]
«آیا تو جبّار عنید را تهدید می کنی.بدان من همان جبّارعنیدم.اگر روز محشر نزد پروردگارت رفتی .بگو ولید مرا آتش زد.»
همچنین معروف است که روزی ولید کنیزش را در حالت مستی و جنابت مجبور کرد تا به مسجد برود و برای مردم خطبه ونماز بخواند.
اولین کار یزید این بود که حقوق سپاهیان و کارگزاران را در شام افزایش داد تا بتواند آنها را دور خود نگه دارد.او در این راه از ثروتی که عمویش هشام اندوخته بود استفاده کرد. ولید بن یزید سعی کرد از کسانی که قصد خلع او از خلافت را داشتند انتقام بگیرد او برخورد بسیار تندی با فرزندان هشام کرد.سلیمان بن هشام را شلاق زد و او را به عمان تبعید و زندانی کرد.همچنین یزید بن هشام هم زندانی شد.
ولید بن یزید از قبایل قیسی حمایت می کرد چون مادرش از قبایل قیسی بود وی بر اثر همین تعصبات،خالد بن عبدالله قَسری را0که از قبایل یمنی بود)به یوسف بن عمر ثقفی سپرد و یوسف بن عمر،خالد را اعدام کرد.مجموعۀ اقدامات نسنجیدۀ ولید بن یزید سبب شد تا چند گروه قدرتمند تصمیم به نابودی او بگیرند.رهبری این قیام را به یزید بن ولیدبن عبدالملک به عهده داشت.قیام یزید بن ولید در دوران خلافت مروانیان کم سابقه و یا حتی بی سابقه بود بنی امیه ای که تا این زمان به وحدت و یکپارچگی شهره بودند اکنون به جان هم افتادند و خلیفۀخود را کشتند. در قیام یزید بن ولید چند گروه با هم ائتلاف کردند تا ولید را از میان بردارند. گروهی از بنی امیه،قبایل یمنی،قدریه.[3]
در طول خلافت یک سالۀ ولیدبن یزید،یحیی بن زید بن علی بن الحسین- علیه السّلام - در خراسان قیام کرد.یحیی در قیام پدرش در کوفه حضور داشت پس از شهادت پدرش به مدائن و سپس به خراسان رفت و مدتی در زمان هشام در خراسان زندانی شد. وی درسال 125 هجری با عدۀ کمی از یارانش قیام کرد.ودر جنگ با سپاهیان نصر بن سیّار حاکم خراسان کشته شد و مانند پدر،جسدش را بر دار آویختند. قیام یحیی بن زید در خراسان،تأثیر عمیقی گذاشت و مقدمات انقلاب را در خراسان مهیّا کرد.
به دمشق بازمی گردیم جایی که یزید بن ولید توانست با کمک قبایل یمنی، این شهر را به تصرف خود درآورد.در این زمان ولید بن یزید در بخراء در مرزهای تدمُر ساکن شده بود. یزید بن ولید لشگری را به فرماندهی عبدالعزیز بن حجّاج بن عبدالملک برای جنگ با ولید دوم فرستاد و این سپاه توانست خلیفۀ را در قلعه ای محاصره، و سپس به قتل برساند.
[1] ر.ک:رسول جعفریان،تاریخ خلفا،ص 764
[2] همان ص 765
[3] قدریه در اصطلاح اهل حدیث به معتزلی ها اطلاق می شود مکتب معتزله به عقل گرایی و ضدیت با اهل حدیث معروفند وانسان را موجودی مختار می دانند.یزید بن ولید از لحاظ فکری به قدریه گرایش داشت.
منبع:کتاب تاریخ مسلمین
