سایت تخصصی تاریخ اسلام

  زیاریان در یک نگاه (434-316)ه/928-1042م) « زياريان ازسرداران و جنگ جويان گيلان و طبرستان بودند که درقرن چهارم هجري/دهم ميلادي با برانداختن سادات علوي طبرستان به تدريج حکومتي مقتدر ايجاد کردند. مرکز ايشان گرگان بود. اميران زياري با به دست آوردن قدرت بسيار تا نزديک بغداد پيش رفتند. امّا پيوسته با ديلميان آل بويه و سامانيان درحال جنگ بودند.* مقتدرترين اميرزياري، مرداويج پسر زيار بود که در سال 316ه/928م طبرستان، گرگان، ري، اصفهان و همدان را گرفت و تا ناحيه حَلوان در عراق پيش رفت و سپاه خليفه را شکستي سخت داد. وي چندي بعد به نواحي مرکزي و جنوب غربي ايران لشکر کشيد و اصفهان و اهواز و خوزستان را گرفت. مرداويج مردي تندخوي، خون‌ريز، آزمند و بلندپرواز بود. یک  بار هنگامي که خواهرزاده اش درجنگ با سپاه خليفه در همدان کشته شد، براثر شيون و بي‌تابي خواهرش، ديوانه‌وار از ري به همدان لشکر کشيد و درآن شهر…

حکومت دیالمۀ آل زیار مقدمه سرزمین دیلم « ناحیۀ دیلم پیش قدما شامل قسمتی بوده است از گیلان حالیه که از جنوب به ولایت قزوین و از مشرق به خاک چالوس(تنکابن امروزی) محدود می شده و اگرچه در موقع استیلای دیالمه گاهی تمام گیلان و زمانی هم جمیع ولایات ساحلی بحر خزر را در جزء سرزمین دیلم آورده اند،* لیکن حقیقت دیلم فقط قسمت کوهستانی گیلان کنونی بوده که آن را به اسامی دیلمان و دیلمستان می خوانده اند در مقابل قسمت پست و جلگه ای که به نام گیلان یاد می شده، پس دیلمان یا دیلمستان به معنی مسکن طایفۀ دیلمی و گیلان به معنی مسکن طایفۀ گیل است. بتدریج این تشخیص از میان رفت و گیلان نام تمام قسمتی شد که بین طبرستان و طالش و طارم و قزوین محصور است. به مناسبت کوهستانی بودن مساکن دیالمه و صعوبت دسترسی به آنجا این قوم همه وقت مستقل می…