مسیر شما :
بعد از عباسیان
بعد از عباسیان

بعد از عباسیان

نقش صوفيان در تشكيل و تداوم حكومت بهمنيان‏دكتر محسن معصومىورود اسلام به جنوب هند در اواخر قرن هفتم و اوايل قرن هشتم هجرى صورت گرفت. با اين حال، اين سرزمين از مدت‏ها پيش مورد توجه برخى از صوفيان مسلمان قرار گرفته بود كه براى تبليغ عقايد خويش به آن جا سفر كرده بودند. فتح دكن به دست مسلمانان و تأسيس حكومت بهمنيان به عنوان اولين حكومت مستقل مسلمان، باعث گسترش عقايد صوفيانه و نيز رشد فرقه‏هاى مختلف صوفيه گرديد. صوفيان در اين منطقه نفوذ و اعتبار فراوانى در ميان گروه‏هاى مختلف اجتماعى پيدا كردند به طورى كه پادشاهان بهمنى براى استقرار و تداوم قدرت خويش در دكن و نفوذ در ميان مردم ناچار دست به دامان اين گروه شدند و با نزديك ساختن خويش به صوفيان از حمايت جدى مردم برخوردار گرديدند. صوفيان نيز فرصت پيش آمده را براى تبليغ و گسترش آراء خويش مغتنم شمرده و به حمايت از…
مناسبات فاطميان و غزنويان‏دكتر محمدعلى چلونگرغزنويان در دوران حاكميت خود، سياست غيرقابل انعطافى در برابر مخالفان عباسيان در پيش گرفتند. آنان در راستاى حمايت از عباسيان، به دشمنى با مخالفان ايشان از جمله اسماعيليان و فاطميان مصر پرداختند. از طرف ديگر فاطميان مصر براى گسترش نفوذ خويش در سرزمين‏هاى خلافت شرقى، نيازمند ارتباط با حكومت‏هاى اين مناطق از جمله غزنويان بودند.فاطميان با فرستادن سفرا و داعيان، در صدد ارتباط با غزنويان برآمدند. در مقابل غزنويان براى نشان دادن وفادارى خود به عباسيان، - به عنوان تنها نهاد مشروع جهت خلافت در عالم اسلامى - در پاسخ به درخواست فاطميان، واكنش منفى نشان دادند و با داعيان و سفراى فاطميان، برخورد قهرآميز در پيش گرفتند.اين مقاله بر آن است كه ضمن بررسى روابط پرفراز و نشيب غزنويان و فاطميان مصر، تأثير اين مسأله را در روابط غزنويان با عباسيان و اسماعيليان بررسى كند.واژه‏هاى كليدى: فاطميان، غزنويان، اسماعيليان، عباسيان.مقدمه‏بر قرارى روابط با…
قومس و اسماعيليانحسن شادپورقومس يکي از ايالت­هاي ايران بود که از قرن سوم هجري تا حمله هلاکو بخشي از فعاليت اسماعيليان در آن­جا متمرکز بود. با توجه به موقعيت جغرافيايي اين منطقه و وجود قلعه گردکوه در دامغان، و انشعاب راه­هاي مختلف به آن، تسلط بر آن نزد اسماعيليان اهميت فراواني داشت؛ به طوري که از ديدگاه حسن صباح و جانشينانش، اين ايالت از ارزش خاصي برخوردار بود.اين مقاله، ضمن بررسي فعاليت­هاي اسماعيليان در قومس، اهميت اين ايالت، موقعيت جغرافيايي و همچنين نقش آن در تأسيس و تثبيت و قدرت­مندي اسماعيليان را مدنظر قرار مي­دهد.واژه­هاي كليدي: اسماعيليان، قومس، سلجوقيان، مغولان، هلاکو، گردکوه، دامغان.مقدمهاسماعيليه يکي از فرقه­هاي مهم شيعه است که پس از فرقه اثني عشري، بيشترين پيروان را در ميان شيعيان جهان دارد. اسماعيليان با اختلاف بر سر جانشيني امام­جعفرصادق(ع) در 148ه ، از ساير شيعيان امامي در کوفه جدا شدند. آنان در مدت کوتاهي، نهضت انقلابي مردمي را بنيان…
سيف الدوله صدقه، امير شيعى بنى مزيدمحسن مومنىطايفه بنى مزيد يكى از شاخه‏هاى قبيله بنى اسد بود كه در سال (403ق) موفق به تشكيل امارت شيعى بنى مزيد گرديد. اولين امير اين امارت، على بن مزيد بود كه از سوى سلطان الدوله بويهى به قدرت رسيد. پس از وى پسرش نورالدوله دبيس به حكومت رسيد كه دوران امارت او به دو بخش تقسيم مى‏شود؛ يكى امارت بنى مزيد در دوره آل بويه و دوم امارت بنى مزيد در دوره تسلط سلجوقيان بود كه در دوره اول به دليل ضعف آل بويه در عراق قدرت بنى مزيد افزايش يافت، ولى در دوره دوم به دليل تسلط سلجوقيان سنى مذهب بر عراق، در قدرت بنى مزيد كاهش محسوسى ايجاد شد. بعد از مرگ نورالدوله پسرش بهاءالدوله منصور به امارت رسيد كه قدرت او نيز كم بود. با قدرت يافتن يكى از بزرگترين اميران اين سلسله، يعنى سيف الدوله صدقه در سال (479ق)،…
 سادات در دوره مغولدكتر جواد عباسىيكى از پيامدهاى اجتماعى ظهور اسلام, شكل گيرى طبقه اى به نام ((سادات)) در جامعه اسلامى بود. با گسترش اسلام در سرزمين هاى ديگر, سادات از شرق تا غرب عالم اسلامى پراكنده شدند و به عنوان گروهى محترم و متنفّذ مورد توجه قرار گرفتند. ايران از جمله سرزمين هايى بود كه سادات در آن نفوذ و جايگاه قابل توجهى يافتند و روز به روز بر شهرت و اعتبار آنان افزوده شد. با اين حال, موقعيت آن ها از شرايط سياسى, اجتماعى, اقتصادى و مذهبى دوره هاى مختلف تاريخ ايران نيز تا…ثير مى پذيرفت. در اين مقاله, وضع سادات در ايرانِ عصر مغول بررسى شده است.واژه هاى كليدى: سادات, مغول, ايلخانان, دارالسّياده, موقعيت اجتماعى.عظمت و قداست شخصيّت پيامبر اسلام(ص) همراه با سفارش هايى كه در قرآن و حديث درباره ((اَقربين)) و ((اهل بيت)) آن حضرت شده بود, موجب شد تا مسلمانان از همان اوان, ارزش و…
هرمزان؛ كارنامه و حيات سياسى‏جاسم ريحانى‏يكى از عوامل انتقال فرهنگ و تمدن ايرانى به جهان اسلامى در قرون نخستين اسلامى نخبگان ايرانى بودند كه چشمپوشى از مطالعه آنها خطايى بزرگ در شناخت تاريخ ايران و اسلام خواهد بود. هرمزان سردار بزرگ يزدگرد سوم يكى از اين افراد بود كه در تحولات سياسى، نظامى و فرهنگى شامگاه عهد ساسانى و اوايل دوره اسلامى نقش‏آفرين شد. در مقاله حاضر ضمن بررسى حيات سياسى هرمزان كارنامه وى در انتقال عناصر فرهنگ ايرانى به تمدن اسلامى مورد بحث قرار مى‏گيرد.واژه‏هاى كليدى: ساسانيان، عمر، فتوح، هرمزان، ديوان، ابولؤلؤ.هرمزان از نخستين عاملان اين انتقال‏خاندان هرمزان‏2 كه در مآخذ عربى و فارسى به همين نام و گاهى با تحريف به صورت فيرزان و در بعضى مآخذ به نام هرميزان آمده به يكى از هفت خاندان ممتاز دوره ساسانى مى‏رسد.3 هرمزان در دوره‏ى ساسانى فرمانرواى خوزستان و مهر جانقذق - در لرستان - بود كه اين مناصب در…
نقش تشيّع در جنبش‏هاى سياسى صوفيان قزلباش‏دكتر ناصر تكميل همايون(دانشيار پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى)ايلات و عشاير آذربايجان و اران و آسياى صغير كه اندك اندك به تشيّع رو آورده و در خانقاه صوفيان اردبيل از شيخ صفى الدين اردبيلى به اين سو پرورش يافته بودند به دفاع از اين سلسله صوفيه (صفويه) برخاستند. آنان به تدريج از جنبه‏ى معنوى به سياست و حكومت‏گرى كشيده شده و با تشكيل اتحاديه‏ى قزلباش پايگاه عقيدتى و نظامى خود را پديد آورده و به مرور با تقويت آن توانستند شاه اسماعيل صفوى را به پادشاهى برسانند. اين امر تاريخى كه هويت و وحدت ايران را نيز در برداشت در جامعه مقبوليت يافت و نهايتاً سلطنت صفويه، ايران‏گير شد.اما به سان تمام سلسله‏ها كه در آغاز با انديشه و آرمان به حكومت مى‏رسند و آنگاه از پايگاه‏هاى اصلى ايدئولوژيك خود دور مى‏شوند، قزلباش نيز محو قدرت و نعمت گرديد و در مسايل سياسى…
كرخ در دوره‏ى آل‏بويه‏ساسان طهماسبىكرخ پايگاه مهم تشيع در سراسر قلمرو خلافت عباسى بود. در ابتداى قرن چهارم، آل‏بويه‏ى شيعى مذهب، از ضعف قدرت عباسيان استفاده كرده و بر بغداد مسلط شدند. ورود آنها به بغداد موجب شعف و اميدوارى شيعيان كرخ شد مخصوصاً اين كه آل‏بويه براى اولين بار مراسم عاشورا و غدير خم را برگزار كردند. ولى اين روند دوامى نداشت و آل بويه نتوانستند از شيعيان حمايت كنند. اهل سنت كه از برگزارى اين مراسم ناراضى بودند بارها به كمك ديوان سالاران سنّى آل بويه و سپاهيان ترك و عيّاران به محلّه‏ى كرخ حمله برده و لطمات زيادى به آن‏جا وارد كردند. اين عامل موجب نا اميدى شيعيان از آل بويه و استقبال آنان از سلجوقيان شد.واژه‏هاى كليدى: كرخ، بغداد، باب‏البصره، آل‏بويه، ديوان سالاران سنى.درآمدبغداد شهر هزار و يك شب عباسيان را منصور عباسى در دو سوى شرق و غرب دجله بنا نهاد. از همان ابتدا قسمت…
قدرت سياسى اماميه در دوره‏ى سلطنت سلجوقيان‏دكتر سيد محمدحسين منظور الاجداد شيعيان امامى مذهب كه در دوره‏ى سيطره خاندان بويه از آسايش نسبى و اقتدار حكومتى برخوردار بودند در پى يورش سلجوقيان سنى به بغداد و بر افتادن حاكميت بوئيان، دوران سختى را تجربه كردند. سلجوقيان، آنان را از مناصب ادارى راندند، پيشواى دينى آنان - شيخ طوسى - مجبور به ترك بغداد شد و در پى سركوب شورش بساسيرى شيعيان ساكن شهر كرخ، مورد حمله سنيان قرار گرفتند. اما اين وضع پايدار نماند و در طى سلطنت سلجوقيان، شيعيان به تدريج مواضع قدرت را مجدداً اشغال كردند. در اين مقاله با اشاره به وجود اميران و وزيران شيعى مذهب در ايران و با تفصيل بيشتر در مورد خاندان مزيد به عنوان حاكمان شيعى مذهب مناطقى از عراق كه در ايران كنونى كمتر شناخته شده‏اند، به دلايل سياسى اين تغيير وضع و عوامل آن پرداخته شده است.واژه‏هاى كليدى: اماميه، سلجوقيان،…
طريقت محمديه در هندِ بريتانيادكتر على ناظميان‏فردكمپانى هند شرقى انگليس، كه به انگيزه تجارت با هند وارد اين سرزمين شده بود، با كوتاه كردن دست رقباى اروپايى خود از صحنه تجارى هندوستان، به تدريج به عرصه سياسى گام نهاد و با بسط دامنه نفوذ خود، زمام امور اين كشور را به دست گرفت. از دست رفتن استقلال براى همه هنديان دردى بزرگ بود، اما درد استعمار براى مسلمانان - كه قرن‏ها طبقه مسلط و حاكم اين سرزمين به شمار مى‏آمدند - جان‏كاه مى‏نمود، زيرا علاوه بر از دست رفتن استقلال، باعث زوال شوكت و عزت پيشين آنان گرديد. از اين‏رو، جامعه مسلمان كه بيشترين خسارت‏ها و ناكامى‏ها را در عصر حاكميت كمپانى متحمل شده بود، در پى فرصتى مى‏گشت تا بتواند هم از موجوديت و هويت خويش در برابر تهديدهاى بيگانگان و عناصر فزون طلب سيك و هندو دفاع كند و هم موقعيت از دست رفته خود را در سايه…
صفحه 1 از 3

خبرخوان

با عضویت در خبرنامه سایت، ما آخرین اخبار سایت را به صورت خبرنامه برای شما ارسال می کنیم

از اینکه در خبرخوان عضو می شوید متشکریم

به ما بپیوندید

وبلاگ تاریخ اسلامفیس بوک سایت تاریخ اسلامتوییتر سایت تاریخ اسلام

گوگل باز سایت تاریخ rssyoutube