مسیر شما :
عباسیان
عباسیان
تاريخ و مورخان اسلامى تا پايان دوران عباسىكلود كاهن مترجم: شهلا بختيارى --------------------------------------------------------------------------------در تاريخ بشرى, تمدن هايى كه تاريخ مكتوب ندارند روايت خود را به آيندگان اختصاص داده و تمايل چندانى به حفظ اعمال اجداد خود نشان نمى دهند. خلاف آن در مورد تمدن هاى سامى و غير سامى صادق است كه از قديم الايام در سواحل مديترانه و آسياى غربى جانشين يكديگر شده اند. همان طور كه پيدايش خط, تسهيلاتى را براى ثبت رفتار و مراسم انسان ها به وجود آورد, ويرانه هاى آثار باستانى نيز يادآور گذشت زمان و توالى انسان ها است. قرآن نيز اشاراتى به گذشته بشر دارد و نظر تاريخى خود را در چارچوب يك طرح الهى بيان مى كند, هم چنين شعر عرب به توصيف اعمال قبايل كوچك پرداخته و به آن ها ارج مى نهد. با وجود اين, اعراب مسلمان در آغاز درك تاريخى خود را نشان نداده اند, زيرا آن ها فاقد…
آل بويه، عباسيان و تشيعدكتر پروين تركمني آذرسالها قبل از ورود آل بويه به بغداد، خلفاي عباسي، عملا"قدرت دنيوي خود را به اميرالامراها منتقل كرده بودند. برادران بويه كه گرايشهاي شيعي داشتند، پس از فتوح خويش در ايران، متوجه بغداد شدند. معزالدوله پس از ورود به بغداد، در صدد برآمد تا خلافت را از عباسيان به خاندان علي(ع) منتقل نمايد، ولي باصلاحديد وزيرش، از اين كار منصرف شد و به تغيير خليفه عباسي اكتفا كرد. انتخاب فردي مطيع به مقام خلافت و خلع آنان در موقع لازم، امتيازي بود كه آل بويه در اين خصوص به دست آوردند؛ بدين ترتيب، نه تنها اقتدار دنيوي، بلكه اقتدار معنوي خلفاي عباسي به تدريج رو به كاستي گذاشت.اما در دراز مدت، غيبت اميران بويي از بغداد و اختلاف ميان آنها در شاخه هاي عراق و فارس، زمينه ی بازيابي قدرت خلفا را فراهم آورد. آنان به تدريج قدرت معنوي خود را افزايش دادند…
نهضت ترجمه; نتايج وپيامدهاي آن فاطمه جان احمدى--------------------------------------------------------------------------------آن چه فرا رو داريد مقاله اى است با عنوان: ((بررسى تاريخ ترجمه در دوره اول خلافت عباسيان)) در اين مقاله نگارنده تلاش دارد تا ضمن معرفى هرچه بهتر و دقيق تر نهضت بزرگ علمى جهان اسلام ـ نهضت ترجمه ـ تلاش هاى راستين محققان طراز اول و دانشوران سازنده آن دوره را بيان نمايد. در اين عرصه به برخى ويژگى هاى فرهنگى عصر زرين فرهنگ و تمدن اسلامى نيز اشاره خواهد شد.در اين مقاله به بررسى موارد ذيل خواهيم پرداخت:1ـ آغاز نخستين حركت علمى مسلمانان و معرفى اولين بنيان گذاران آن در عصر اموى. 2ـ نهضت ترجمه در عصر طلايى عباسيان.3ـ نهضت ترجمه در اندلس و دلايل توجه مسلمانان به ترجمه آثار پيشينيان.4ـ روش هاى مترجمان در ترجمه نصوص و متون كهن.در پايان, نتايج و پىآمدهاى نهضت ترجمه را مورد بررسى قرار مى دهيم.حركت علمى مسلمانان در قرون نخستين اسلامى:محيط جغرافيايى خشن,…
منازعات مذهبى در بغداد (656 - 232ه )منصوره كريمىقهىمنازعات فرقهاى، مهمترين عامل حادثه ساز در تاريخ بغداد بود كه در شرايط خاص سياسى، اقتصادى و مذهبى اين شهر رخ داد.با استقرار خلفاى عباسى در بغداد، دارالخلافه عباسيان به زودى مركز اقوام، اديان و مذاهب گوناگون شد. از همان آغاز، بافت ناهمگون جمعيتى و تضاد منافع سياسى و اقتصادى، زمينهساز بسيارى از آشوبها و درگيرىهاى شهرى ميان عرب، ترك و ايرانى بود. با شكلگيرى رسمى مذاهب شيعه و سنى، تلاش علما و پيروان مذاهب براى نفوذ در ساختار قدرت آغاز شد. رقابت براى كسب قدرت به اختلافات دامن زد و منازعات و آشوبها رنگ مذهبى به خود گرفت. از سوى ديگر، گرايش مذهبى خلفا و كارگزارانشان و رويكرد آنان به فرقهاى خاص، منازعات را تشديد كرد. در سراسر قرنهاى چهارم و پنجم هجرى، دو فرقه شيعه و سنى به لحاظ قدرت و قوا در حالت توازن به سر مىبردند و هر…
شاهينيان بطايحساسان طهماسبىعمران بن شاهين كه ابتدا به عنوان يك مجرم به منطقه بطايح گريخته بود، در اوايل قرن چهارم هجرى با استفاده از ضعف خلافت عباسى، در آن جا دولتى مستقل تشكيل داد. وى با يارى جستن از شرايطى، مانند صعب الوصول بودن منطقه بطايح، بارها حملات سلاطين آل بويه را دفع كرد. پس از مرگ او، فرزندانش اندك مدتى حكومت كردند ولى به علت اختلافات خانوادگى تضعيف شدند و سرانجام با كودتاى سرداران سپاه، حكومت آنها منقرض شد و سرداران شورشى - كه راهشان را ادامه دادند - جانشين آنان شدند. در اين نوشتار، ابتدا موقعيت جغرافيائى بطايح و نقش آن در شورشهاى منطقه بين النهرين تا قرن چهارم هجرى بررسى شده و سپس چگونگى شكلگيرى حكومت شاهينيان و كشمكشهاى بنيانگذار آن، عمران بن شاهين و جانشينش، حسن بن عمران با معزالدوله، عز الدوله بختيار و عضد الدوله تبيين گرديده است. در پايان نيز، روند انقراض شاهينيان و…
زندگى و زمانه احمد بن حنبلزهرا روح اللهى اميرىاحمد بن حنبل رئيس و پيشواى مذهب حنابله و اصحاب حديث است كه در دوران اوج اقتدار عباسيان و علماى معتزله، با دفاع از انديشه قدمت قرآن و پايدارى در واقعه محنت مطرح گشت. اهميت زندگى احمد بن حنبل از آنجاست كه او علىرغم همه پايدارىاش در برابر عباسيان به دفاع از حاكمان جائر معروف است.در مقاله حاضر ضمن مرورى بر زندگى احمد بن حنبل، اوضاع سياسى، مذهبى روزگار وى مورد اشاره قرار گرفته و كارنامه سياسى، فكرى احمد بن حنبل در مواجهه با اوضاع زمانه بررسى شده است.واژههاى كليدى: عباسيان، معتزله، مأمون، اصحاب حديث، احمد بن حنبل، متوكل.ابو عبداللَّه احمد بن محمد بن حنبل پيشواى فكرى اصحاب حديث و مروج مذهب سنت است. اجداد او در ناحيه مرو از خراسان به سر مىبردند. حنبل حاكم سرخس و از ابناء الدعوه بود. پدرش فرماندهى لشكر را بر عهده داشت و بر اساس…
حيات سياسى و اجتماعى زبيده خاتون زهرا نوروزى صدسال اول حكومت عبّاسيان حوادث سياسى، آشوبهاى فرقهاى و قيامهاى خونينى را به دنبال داشت. در اين ميان بررسى شرح حال اعضاى اين خاندان و آشنايى بيشتر با جزئيات حيات سياسى ايشان محقّق را با روند حوادثِ دوره عباسى آشناتر مىكند. با لحاظ اين مسأله كه زنان در طول تاريخ جايگاه و سهم خاصى داشتهاند اين مقاله بر آن است تا به بررسى نقش و مقام يكى از مشهورترين زنان اين دوره (زبيده خاتون) بپردازد. وى به عنوان عامل پشت پرده در بسيارى از حوادث سياسى نقش ايفاء كرد. همچنين مطالعه حيات اجتماعى، فرهنگى، علمى و ادبى وى ما را در شناخت شخصيت و طرز فكر و جايگاه او در دربار عباسى يارى مىكند. اخبار راجع به زبيده در متون متعدد پراكنده است. منابع اعلام و فرهنگنامهها هم كمك زيادى در شناسايى كامل حيات زبيده نمىكنند. در اين مقاله بر آنيم تا…
تجديد حيات فكرى، فرهنگى معتزله در قرن چهارم هجرىدكتر حسين مفتخرىعلى فتح قبادپور2جريان فكرى معتزله به مدت سى سال (در عهد مأمون، معتصم و واثق) مورد توجّه خلفاى عباسى بود. در سال 232هجرى متوكّل به خلافت رسيد و اهل حديث بر امور مسلط شدند و به آزار و اذيت معتزله و مخالفان خود پرداختند. هر چند معتزله نفوذ خود را در دربار عباسى از دست دادند، ولى در قرن چهارم در دستگاه حكومتى آل بويه شخصيتهاى مهمى از معتزله ظهور كردند كه هر كدام نقش مؤثرى در پيش برد اين مكتب ايفا نمودند. اين دوره از نظر تدوين آثار، مهمترين دوره فرهنگى معتزله به شمار مىرود. صاحب بن عباد طالقانى يكى از چهرههاى سياسى آل بويه كه معتزلى مسلك بود، نقش به سزايى در ترويج آراء و عقايد معتزله ايفا نمود. وى كه وزير دو تن از امراى بويهى (مؤيدالدوله و فخرالدوله) بود، قاضى عبدالجبار همدانى را به رى فرا…
بكيربن ماهان و دعوت عباسياننگار ذيلابى--------------------------------------------------------------------------------مورخان بسيارى, پى درپى به موضوع شورش عباسيان به عنوان يكى از برجسته ترين ماجراهاى تاريخ صدر اسلام پرداخته اند.(2) با اين همه, هنوز پاسخ هاى قانع كننده اى به بسيارى از پرسش هاى مربوط به اين موضوع داده نشده است و هم چنان برگه هاى ناگشوده از اين تاريخ پرحادثه, پيش روى محققان و پژوهشگران قرار دارد.در اين مقاله, با معرفى يكى از بزرگ ترين مبلغان اين نهضت, بكيربن ماهان, سعى شده است نقش رهبرى وى در هدايت نهضت, ابتدا در كوفه و سپس در خراسان به طور دقيق ترى مورد توجه قرار گيرد و سير وقايع در پرتو اطلاعاتى كه منابع حول محور رهبرى و نقش ويژه او به دست داده اند (با تإكيد بر كهن ترين منابع و مآخذ موجود), پيش روى خوانندگان قرار گيرد. البته لازم به توضيح است كه با مطالعه سرگذشت و نقش برگزيدگان و چهره هاى برجسته و…
الرضا من آل محمد(ص)محمد الله اكبرى--------------------------------------------------------------------------------در اين نوشتار برآنيم تا شعار ((الرضا من آل محمد)) را بررسى كنيم; شعارى كه عباسيان با تكيه بر آن توانستند بسيارى از بنى هاشم و شيعيان آنان ـ به ويژه ايرانيان ـ را با خود همراه كرده و مدت ها چهره واقعى خود را در پشت آن پنهان سازند.اين بررسى, در چهار محور الرضا در لغت عرب, الرضا در عرف مسلمانان در دو قرن نخست هجرى, الرضا در دعوت عباسى و الرضا نزد دعوت شدگان تقديم مى گردد.واژه هاى كليدى: الرضا, الرضا من آل محمد, دعوتگران, دعوت شدگان و سازمان دعوتالرضا در لغت عربالرضا اسم از رضى يرضى است. الرضا مصدر است و به عنوان وصف و به معناى اسم مفعول مىآيد. گفته مى شود: رجل رضى اى مرضى عنه: مرد پسنديده شده; رضى الشىء, رضى بالشىء و رضى عنه, فالشىء مرضو و مرضى اى اختاره و قنع به, يعنى آن را انتخاب كرد…
تاریخ اسلام
اهل بيت
متفرقه
حاضرين درسايت
ما 135 مهمان آنلاین داریم
دیگر فعالیتها
نرم افزار های کاربردی
آخرین مطالب
- 10.09 کتاب تاریخ سند ( تاریخ معصومی )
- 10.06 نگاهی به تواریخ أنبیاء
- 10.04 دوران ابوبکر
- 09.40 دعبل خزاعی
- 11.38 کتاب برگزیده مشترک یاقوت حموی
خبرخوان
به ما بپیوندید
|
