مسیر شما :
دوره خلفای راشدین
دوره خلفای راشدین
نقدى بر آمار تلفات جنگ هاى امام على عليه السلام(جمل, صفين, نهروان)مصطفى صادقى--------------------------------------------------------------------------------آن چه در اين نوشتار مورد بررسى قرار خواهد گرفت, آمار تلفات جنگ هاى جمل, صفين و نهروان است كه در منابع قديم و جديد با رقم هاى بسيار بالايى گزارش شده و تاكنون تحقيقى درباره آن انجام نگرفته است. با آن كه در ميان آمار فراوان و متضاد اين سه نبرد, دست يابى به رقم واقعى تقريبا غير ممكن است, اما در اين نوشتار تلاش شده است با توجه به مجموع گزارش ها و قراين, بخش نادرست و مبالغهآميز اين آمار مشخص شود و تا آن جا كه ممكن است رقم نزديك به واقع ارايه گردد. در عين حال, نگارنده بر اين باور است كه آمار واقعى از آن چه در اين جا هم گفته مى شود كم تر است, ولى اثبات اين نظريه با استدلال به متون تاريخى موجود امكان پذير نيست.واژه هاى كليدى: امام على(ع)…
على(ع) و نحوه نگرش به قدرتعلى كريمىتشريح انديشه سياسى على(ع) و ديدگاه هاى وى درباره قدرت همواره مورد توجه مورخان و محققان بوده است. اما در اين ميان نظريه اى كه امام على(ع) را از ساير حاكمان اسلامى متمايز مى نمايد, حاكم آرمانى و اصولى بودن و نگاه اعتبارى داشتن به قدرت است. نوشتار حاضر كه مقدمه اى در اين زمينه است, سعى در بررسى اين ديدگاه بر اساس برخى شواهد تاريخى دارد.واژه هاى كليدى: على(ع), قدرت, ديدگاه آرمان گرايى, نگاه اعتبارى و اصولى.مقدمهبه طور كلى, دو ديدگاه درباره نوع نگاه به قدرت وجود دارد كه هر كدام تعريف و شاخص هاى ويژه خود را دارند, ديدگاه آرمان گرايى (ايده آليسم) و ديدگاه واقع گرايى (رئاليسم).بررسى ديدگاه واقع گرايى خارج از حوزه بحث است, اما ايده آليسم ((به آن دسته از تئورىهايى اطلاق مى شود كه به ذهن يا روح اهميت مى دهد و قدرت مهم روح انسان را فكر…
درآمدى بر صلح نامه هاى مسلمانان با ايرانيان در آغاز فتح ايراننعمت الله صفرى فروشانى________________________________________بررسى قراردادهاى خارجى ميان دولت ها و ملت ها به ويژه اگر در آستانه بروز تحولى عظيم در سرنوشت آن ها باشد, مى تواند بسيارى از حقايق پنهان تاريخى را روشن سازد.در اين راستا بررسى صلح نامه هاى مسلمانان با ايرانيان در آغاز فتح ايران واقعيت هاى فراوانى را در جوانب مختلف سياسى, فرهنگى, اعتقادى, اقتصادى و اخلاقى طرفين قرارداد فراروى ما قرار مى دهد, علاوه بر آن كه مى تواند محقق تاريخى را در تحليل مسائل مهمى همچون علل پيروزى مسلمانان و پيشرفت اسلام و نيز جغرافياى پيشرفت يارى رساند.مقاله حاضر با مورد توجه قراردادن اهداف فوق, به جمعآورى متون صلح نامه ها پرداخته و مناطق و شهرهايى را بررسى مى كند كه از ميان چهار ناحيه بزرگ ايران آن زمان يعنى كور عراق, كور فارس و اهواز, كور جبل و كور خراسان, با انعقاد…
تشيع بصره در قرون نخستينمصطفى سلطانىمنابع تاريخى بصره را شهرى سنى و طرفدار عثمان معرفى كرده اند, در حالى كه بصره قديم فى الجمله شيعه عثمان بوده نه بالجمله. استعمال واژه شيعه على(ع) در مقابل شيعه عثمان در محاورات مردم بصره و... گوياى اين مدعا است كه شيعيان از آغاز در حيات سياسى ـ مذهبى شهر تإثير گذار بوده اند; از اين رو بايد پيشينه تشيع بصره را همگام با تولد شهر دانست, هر چند اين گروه از جمله اقليت هاى مذهبى شهر به شمار مىآمدند. در قرن پنجم, تفكر شيعى در اين شهر بسط و گسترش يافت و مذهب غالب شهر شد. مقاله حاضر به ارائه شواهدى در اثبات وجود تشيع در بصره در قرون نخستين مى پردازد.واژه هاى كليدى: بصره, تشيع, شيعه على(ع), شيعه عثمان, قيام.مقدمهشيعه به معناى پيرو است كه در ادبيات اسلامى بر پيروان على(ع) و محبان آن حضرت اطلاق مى شود, البته اين واژه در…
تاريخ نگاران عرب و فتنه كبرا(1)(قسمت اول)دكتر عدنان محمد ملحم مترجم: سيدعباس قديمى نژاد________________________________________پايان خلافت عثمان با بحرانى همه جانبه روبه رو شد و به كشته شدن او و تفرقه امت اسلامى منجر گرديد. كتاب هاى تاريخى از اين بحران با نام ((فتنه)) ياد مى كنند كه يادآور سرگردانى امت اسلامى و مناقشات بزرگان صحابه است. چهارتن از تاريخ نگاران اسلامى: بلاذرى, يعقوبى, صاحب ((الامامه و السياسه)) و طبرى در طى قرن سوم و چهارم هجرى به بحث و بررسى اين بحران عظيم پرداخته و با نقل صحنه هاى تإسف بار, مواضع متفاوتى نسبت به آن اتخاذ كرده اند. با بررسى زمينه هاى اجتماعى, فرهنگى و سياسى حاكم بر تفكر اين مورخين و هم چنين با ارزيابى روايات مربوط به فتنه و تحقيق در احوال راويان آن مى توانيم به مواضع فكرى تاريخ نگاران فوق در تحليل ((فتنه عثمان)) و تصورى كه از آن داشته اند, پى ببريم. از اين…
برآورد كمّى غنايم عصر خلفاى راشدين و برخى پيامدهاى آناحمدعلى يوسفىدر طول قريب 30 سال، بعد از وفات رسولاللَّهصلى الله عليه وآله، تا پايان حكومت علىعليه السلام، غنايم نقدى و غير نقدى فراوانى از راه فتوحات نصيب مسلمانان شد. افزايش حجم نقدينگى در مدينه ممكن بود در كوتاهمدت سطح عمومى قيمتها را تحت تأثير جدى قرار دهد، اما به علت رواج داد و ستدها به نحو كالا به كالا، جريان آزاد تجارى بين عربستان و ساير مناطق، ذوب درهم و دينار و تبديل آنها به شمش و وسايل زينتى و مصرف بخشى از آنها براى جنگ در خارج از مدينه، بعيد به نظر مىرسد كه در بلندمدت در افزايش سطح عمومى قيمتها به طور قابل ملاحظهاى مؤثر بوده باشد. افزايش توليد و درآمد و عمران و آبادانى مدينه و اطراف آن از ديگر پيامدهاى اقتصادى غنايم بود.اين نوشتار در صدد برآورد كمى غنايم جنگى عصر خلفاى راشدين است و در…
نظام قضايى در ايران پس از اسلامدكتر سيدحسن امينبا سقوط ساسانيان, نظام حقوقى اسلامى به تدريج جايگزين نظام حقوقى زرتشتى شد. يكى از انگيزه هاى مهم رويكرد ايرانيان به اسلام, تإكيد دين اسلام بر عدل و داد بود. پيامبر اكرم(ص) در مدينه خود به قضاوت مى پرداخت, اما براى نقاط دور دست يكى از ياران خويش را براى قضاوت مى فرستاد. در عصر خلفاى راشدين, قوه قضائيه از قوه مجريه, تفكيك شد. از عصر اموى تا اوائل خلافت عباسى, نظام قضايى در قلمرو ايشان از جمله ايران شيوه اى غير متمركز داشت. پس از استقرار عباسيان نظام قضايى, تحت تإثير تمدن ايرانى, به شيوه اى متمركز روى آرود و منصب قاضى القضات كه مشابه مقام موبدان موبد در عصر ساسانى بود براى اشراف و نظارت بر كار قضات در تمام قلمرو خلافت عباسى تإسيس شد. اين نظام كه از جهت ماهوى و شكلى براساس فقه اهل سنت استوار بود تا…
ريشه شناسى جريان هاى سياسى كوفىدر نيمه نخست قرن اول هجرى/هفتم ميلادى(1)مارتين هيندزترجمه: دكتر محمدعلى رنجبر(*)شناخت چگونگى بنيان شهر كوفه و روند تحول ساختار جمعيتى آن, از تإسيس در سال هفده هجرى قمرى تا ايام حكومت امام على(ع), نقش بنيادى در تبيين و معرفى جناح هاى سياسى در نيمه سده هفتم ميلادى/قرن اول هجرى دارد.اين جناح ها در حوادث منجر به قتل خليفه سوم, و موضع گيرىهاى ايام حكومت امام على(ع) نقش اساسى ايفا كردند. به گمان نويسنده, خاستگاه اجتماعى ـ اعتقادى هسته مركزى نيروهايى كه قيام سال 35 هجرى را رهبرى كردند و سپس در طول حكومت امام على(ع) در موضوع حكميت و انشعاب نهروان از مواضع متفاوت روياروى شدند, در روند مطالعه جامعه كوفه به دست مىآيد. بازشناسى اوضاع برآمدن و شكل گيرى اين جناح ها و تبيين موضع گيرىهاى آن ها موضوع اين مقاله است.واژه هاى كليدى: كوفه, شيعه, خوارج, قاريان, اشراف قبايل, شام, عراق.دوران خلفاى راشدين…
چگونگي بيعت با امام علي(ع)علي کريميپس از قتل عثمان، اصليترين عامل رسيدن امام علي(ع) به قدرت، بيعت مردم با ايشان بود كه همواره يكي از موضوعات مهم قابل بحث در تاريخ صدر اسلام ميباشد. نوشتار حاضر، به بررسي تطبيقي و مختصر از چگونگي بيعت با حضرت، براساس كتاب ارزشمند نهجالبلاغه و منابع مهم تاريخ اسلام كه در فاصله قرن سوم تا دهم هجري تأليف يافتهاند، پرداخته است تا در اين خصوص، برخي از ابهامهاي موجود را رفع كند و به سؤالات مرتبط با آن پاسخ دهد.واژههاي كليدي: عثمان، امام علي(ع)، خلافت، بيعت، نهج البلاغه. معاويه، طلحه، زبير.مقدمهدر پاسخ به اين سؤال كه «علي (ع) چگونه به خلافت رسيد؟» توجه به حوادث سياسي قبل از اين واقعه ضروري است. با مطالعة سيرة پيامبر (ص) در مييابيم كه تلاش پيامبر(ص)، فقط معطوف به تبليغ دين نبود، بلكه آن حضرت درصدد بود تا حكومتي اسلامي براي تحقق برنامههاي خويش تشكيل دهد. در اين…
جانشينى پيامبرصلى الله عليه وآله؛ انتقال كاريزمافهيمه فرهمندپورپس از وفات پيامبرصلى الله عليه وآله، جانشينى ايشان مهمترين مسئله جامعه اسلامى بود. علاوه بر امام علىعليه السلام، گروهها و جريانات فكرى ديگرى مدعى دستيابى به خلافت بودند. آنان به منظور تحتالشعاع قرار دادن علىعليه السلام در افكار عمومى، و شكستن انحصار جاذبه كاريزمايى او، به معرفى و تقويت نهاد كاريزمايى صحابه براى رقابت با اهلبيتعليهم السلام، در مرجعيت فكرى جامعه پرداختند. آنان در بُعد فرهنگى از ابزارهايى، چون سياست منع حديث، طرح عدالت و صحت اجتهاد صحابه، جعل حديث و... بهره گرفتند؛ اين جريان طى قرنهاى بعدى استمرار يافته، سازماندهى و تقويت شد.در اين مقاله اين تلاشها در قالب نظريه روزمرگى كاريزماى ماكس وبر بررسى مىشود.واژههاى كليدى: خلافت، جانشينى پيامبرصلى الله عليه وآله، كاريزما، اهلبيتعليهم السلام، صحابه.جامعه اسلامى با گذشت يك دهه از شكلگيرى نخستين نمونه حكومت اسلامى در مدينه، رويكردى جديد به مسئله رهبرى را در رأس ساختار حكومت تجربه…
تاریخ اسلام
اهل بيت
متفرقه
حاضرين درسايت
ما 131 مهمان آنلاین داریم
دیگر فعالیتها
نرم افزار های کاربردی
آخرین مطالب
- 10.09 کتاب تاریخ سند ( تاریخ معصومی )
- 10.06 نگاهی به تواریخ أنبیاء
- 10.04 دوران ابوبکر
- 09.40 دعبل خزاعی
- 11.38 کتاب برگزیده مشترک یاقوت حموی
خبرخوان
به ما بپیوندید
|
