مسیر شما :
صدر اسلام
صدر اسلام
نگاهى اجمالى بر عدم شكلگيرى نظام ارزشى جديد در مكه صدر اسلامدكتر شبنم برزگر اينانلونبى اكرمصلى الله عليه وآله در شهر كوهسارهاى سياه، مكه، زاده شد، باليد و به رهبرى مردمان مبعوث گشت. سيزده سال، پيام الهى خويش را پنهان و پيدا بر مكيان خواند. پيروان زيادى يافت و دلهاى مشتاق زيادى را از خارج مكه به سوى خود جلب كرد. آنان كه بدو گرويدند، تا پاى جان، شكنجه و هجرت در كنار او ماندند و آنان كه وى را تكذيب نمودند، در اين راه بر قتلش كمر بستند، اما ناموفق. اسطوره ليلةالمبيت شكل گرفت و پيامبرصلى الله عليه وآله در پى ايجاد كانونى براى باليدن و حفظ پيام الهى، به سوى يثرب گام نهاد، تا راهى نو براى ابلاغ وحى بيازمايد.نگاهى ديگر به چرايى و چگونگى عدم شكلگيرى نظم جديد در مكه، مؤلفهها و مشخصههاى فرهنگى و تمدنى اين شهر را در صدر اسلام به تصوير مىكشد. نشان دادن…
سيره نبوىصلى الله عليه وآله در كتاب بحارالانواردكتر حسن حسينزاده شانهچىسيره نبوىصلى الله عليه وآله به لحاظ اهميت نظرى و عملى از ديرباز مورد توجه نويسندگان مسلمان بوده است. تحقيقِ صحيح و موفق در اين باب، نيازمند بررسى و نقد رواياتِ موجود در اين خصوص، مىباشد. منابع شيعى در اين زمينه به سبب عوامل مختلفِ سياسى و مذهبى و اجتماعى يا از بين رفته و يا شرايط بروز و ظهور نيافتهاند، با اين حال بخش عمدهاى از رواياتِ سيره در منابع شيعى متأخر يافت مىشوند كه براى پالايش، جرح و تعديل روايات متداول در منابع مشهور و متعارف سيره بسيار ارزشمند مىباشند. كتاب بحارالانوار از منابع متأخر به شمار مىرود، ولى به سبب گردآورى روايات پراكنده از منابع متعدد شيعى، اهميت بيشترى دارد.واژههاى كليدى: تشيع، سيره نگارى، بحارالانوار، مجلسى.نگارش سيره نبوى به لحاظ جنبه دينى - نه صرفاً تاريخى و با انگيزههاى تاريخنگارى - از اواخر قرن اول هجرى آغاز…
حضرت محمدصلى الله عليه وآله و رويارويى با اشرافىگرىفاطمه اروجلورفاهطلبى و اشرافىگرى به عنوان آسيبى اجتماعى هر گاه فرد يا بخشى از جامعه را فرا گيرد، مانند ويروسى خطرناك، خيلى زود به ساير قشرها و طبقات اجتماعى منتقل شده و سلامت جامعه بشرى را تهديد مىكند. رهبران دينى و جامعه شناسان، اين آسيب اجتماعى را در جوامع مختلف بررسى كردهاند. شيوه حضرت محمدصلى الله عليه وآله به عنوان رهبرى كه مديريت كلان جامعه را عهدهدار بود، الگوى خوبى است براى: 1- شناسايى خصيصه رفاهطلبى و اشرافىگرى در انسانها و جامعههاى بشرى، 2- پيشگيرى از ظهور روحيه اشرافى با شناخت نشانههاى آن و 3- مقابله و درمان آن بر اساس روشهاى آن حضرت، كه براى جوامع امروزى نيز راهگشاست.واژههاى كليدى: اسلام، حضرت محمدصلى الله عليه وآله، اشرافيت، نظام منزلتى، قريش.مقدمهاشراف و طبقه مرفه در جوامع بشرى از افراد و طبقات تأثيرگذار جامعهاند كه رفتار، گفتار و عقايدشان پىآمدهاى مستقيم و غير…
پژوهشى موردى در مديريت پيامبر اكرم(ص) در غزوه احزابدكتر عليمحمد ولوى--------------------------------------------------------------------------------زندگى رسول گرامى اسلام(ص) و ائمه اطهار(ع) سرشار از نكاتى است كه اگر با نگاهى نو به آن توجه شود, بسيارى از خط مشى ها و سياست هاى اصولى در حوزه هاى مختلف علمى, معرفتى, اجتماعى, سياسى, دفاعى و... شناسايى خواهد شد. بررسى دقيق و همه جانبه ابعاد مختلف زندگى اين بزرگان, مخصوصا با شيوه هاى جديد و بابهره گيرى از آخرين دستاوردهاى علمى, از ضرورت هاى جوامع اسلامى است.يكى از حساس ترين و سرنوشت سازترين حوادث صدر اسلام, غزوه احزاب است. مورخان, اين غزوه را بيشتر از آن جهت با اهميت مى دانند كه آخرين صحنه تهاجم دشمن به نيروهاى اسلام و نقطه اوج اقدامات دفاعى مسلمين بود. اما آن چه كمتر در منابع تاريخى مورد توجه قرار گرفته, مديريت اين حادثه سرنوشت ساز و مهم است.مديريت پيامبر اكرم(ص) در جريان اين غزوه ابعاد مختلفى دارد. در مقاله حاضر…
استقرار و تحكيم خلافت در مدينهدكتر هادى عالمزادهپيامبر خداصلى الله عليه وآله پس از هجرت به مدينه توفيق يافت تا به يارى مهاجر و انصار دشمنان اسلام (مشركان، منافقان و يهوديان) را به تسليم در برابر حكومت اسلامى مدينه وادارد و دامنهى اقتدار حكومت اسلامى را تقريباً بر همهى جزيرة العرب بگسترد، اما در ماههاى آخر زندگى با آشوبهاى اهل ردّه و مدّعيان پيامبرى روبهرو شد و هم در اين احوال، به ملكوت اعلى پيوست. حكومت نوپاى اسلامىِ مدينه به يارى صحابهى فداكار و به زعامت نخستين خليفه، براى حراست از اسلام و تحكيم حكومت مدينه به پا خاست. اين مقاله در سه محور (تجهيز جيش اسامه، ارتداد قبايل و فتوحات در خارج از مرزهاى جزيرة العرب) به تبيين اين اقدامات مىپردازد.واژههاى كليدى: دولتْشهر، مدينه، سپاه اسامه، اهل ردّه، پيامبران دروغين، فتوحات.با بيعت عَقَبه، نهال دولت اسلامى در دل و جان تنى چند از مردم يثرب (نخستين انصار) غرس شد…
وضع اقتصادى مدينه در عهد نبوى1عبدالله عبدالعزيز بن ادريسمترجم: دكتر شهلا بختيارى2حضور پيامبرصلى الله عليه وآله و مسلمانان در مدينه چهره متحولى به اقتصاد اين شهر داد. مدينه كه از ديرباز به سبب برخوردار بودن از كشاورزى و واقع بودن بر سر راه بازرگانى شمال به جنوب جزيرة العرب، اقتصادى متمايز از ديگر نقاط داشت با ورود مهاجران، توجه و توصيههاى پيامبرصلى الله عليه وآله و دين اسلام با تحولى عظيم روبرو شد. شكوفايى زراعى مدينه ناشى از شرايط جغرافيايى، وجود سفرههاى زير زمينى آب، و عوامل تازهاى از جمله واگذارى برخى زمينهاى رها شده به مهاجران بود. با اين حال در امر آبيارى نيز مقرراتى وجود داشت و بسته به آب و هوا، محصولات متنوعى به دست مىآمد. تجارت نيز به دليل وجود بازارهاى محلى و اهتمام كسانى از مهاجران به امر تجارت، بر رونق اقتصادى شهر افزود. همچنين صنايع و حرف در كنار كشاورزى و تجارت از رونق…
ملاحظاتى درباره كتاب تاريخ صدر اسلام (عصر نبوت)دكتر حسن حضرتىيكى از آثارى كه در سالهاى اخير درباره تاريخ اسلام به زيور طبع آراسته شده، كتاب تاريخ صدر اسلام (عصر نبوت)، تأليف ارزشمند دكتر غلامحسين زرگرىنژاد است كه تاكنون نقدهاى متعددى درباره آن منتشر شده كه البته اغلب به صورت شكلى و جزئىنگرانه بوده است.نگارنده در اين يادداشت تلاش مىكند تا روش و ويژگىهاى تاريخنگارى مؤلف را در اين اثر از نزديك مورد توجه قرار دهد. از آنجا كه هدف اين نوشته، تبيين ويژگىها و مؤلفههاى تاريخ نگارى يك محقق تاريخ است بنابراين در ابتدا تعريفى از مفهوم تاريخنگارى ارائه شده، سپس پرسشهايى كه براى فهم ويژگىها و مؤلفههاى تاريخنگارى لازم است، مطرح و در ادامه محتواى كتاب با توجه به بعضى معيارهاى پيش گفته ارزيابى شده است.واژههاى كليدى: تاريخ اسلام، پيامبرصلى الله عليه وآله، تاريخنگارى، تاريخ نقلى، تاريخ تحليلى.تاريخنگارى به عنوان يك معرفت درجه اول در ذيل علم تاريخ، ناظر…
مباني و سازوکارهاي دگرگوني فرهنگي در عصر نبوي(ص)دکتر فاطمه جان احمديحاصل بيست سال دعوت علني و تبليغات مستمر پيامبر(ص)؛ فرو پاشي نظام جاهلي بود. اين تلاش بي وقفه از يک سو باورهاي ريشهدار و عادتهاي انعطاف ناپذير حيات قبيلهاي را ويران نمود و از سوي ديگر بر ويرانه هاي آن، هنجارها، الگوها و ارزشهايي همنوا با ساخت جامعه اسلامي ايجاد کرد. در اين مسير دشوار آموزههاي قرآني و تعاليم وحياني و فعاليتهاي فرهنگي پيامبر اکرم(ص)، در دگرگوني اجتماعي نظام جاهلي مؤثر افتاد. وي با ابزارهاي اخلاقي مبتني بر اعتماد سازي عمومي، انگارههاي فرهنگ اسلامي را ترويج و تقويت نمود و با تصحيح ارتباطات فردي و تغيير رفتار جمعي، ظرفيتهاي اجتماعي را براي تحقق درونيسازي ارزشها توسعه بخشيد. در اين ميان، عامل مؤثر در تسريع اين روند و هنجارهاي اسلامي، مجموعة احکام قرآني شامل وظايف،تکاليف و حقوق فردي و اجتماعي بود که با تأکيدها و نظارت پيامبر اکرم(ص)فرايند فرهنگ پذيري و…
((طعمه)) و تحوّل آن در تشكيلات ادارى و مالى صدر اسلامدكتر سيد جمال موسوى(استاديار دانشگاه تهران)((طعمه)) به عنوان يك اصطلاح در تشكيلات مالى و ادارى مسلمانان در دوره هاى مختلف معنى و مفهوم متفاوت داشته است. در دورهئ پيامبر(ص) به معنى واگذارى و بخشيدن سهم هاى مشخصى از محصولات اراضى خالصه به افراد بوده است. پس از آن در دوره خلافت نوعى اقطاع استغلال بوده و به معناى واگذارى حق بهره بردارى از عوايد يك منطقه حكومتى به كار مى رفته است. در اين مقاله با استناد به شواهد و مدارك تاريخى مدلول اصطلاح طعمه در صدر اسلام (زمان پيامبر(ص) و خلفاى راشدين و اموى) مورد بحث و بررسى قرار مى گيرد.واژه هاى كليدى: اسلام, تشكيلات مالى, طعمه, اقطاع.يكى از نكات اساسى در بررسى واژه ها و مصطلحات تخصصىterms) ) توجه به معنى و مفهوم آن ها در مراحل تاريخى است. چه بسا بى توجهى به اين نكته, محقق را…
سه نامه از پيامبر اسلام(ص) در تاريخ طبرىعلى ناظميان فرد--------------------------------------------------------------------------------اسلام دينى فراگير و جهان شمول است و از همان آغاز ظهور, خود را در حصارهاى تنگ نژادى و قبيله اى محدود نساخت از همين روى پيامبر اسلام(ص) در سال ششم هجرى در راستاى رسالت جهانى خويش, با ارسال نامه هايى به سران ممالك هم جوار حجاز, ايشان را به اسلام فراخواند.طبرى مورخ معروف در كتاب خود متن سه نامه از نامه هاى پيامبر(ص) به نجاشى ـ حاكم حبشه ـ, خسرو پرويز ـ شاهنشاه ايران ـ و هرقل ـ امپراتور روم شرقى ـ را ضبط كرده است. مقاله حاضر به بحث و بررسى پيرامون اين سه نامه اختصاص دارد.واژه هاى كليدى: رسالت جهانى, مكاتيب پيامبر, تبشير و انذاردر پى افزايش فشار مشركان مكه بر پيامبر اسلام (ص) و ياران وفادارش و اخلالى كه قريشيان در جريان گروش به اسلام ايجاد كرده بودند, پيامبر(ص) بر آن شد تا مركز ديگرى را براى…
تاریخ اسلام
اهل بيت
متفرقه
حاضرين درسايت
ما 133 مهمان آنلاین داریم
دیگر فعالیتها
نرم افزار های کاربردی
آخرین مطالب
- 10.09 کتاب تاریخ سند ( تاریخ معصومی )
- 10.06 نگاهی به تواریخ أنبیاء
- 10.04 دوران ابوبکر
- 09.40 دعبل خزاعی
- 11.38 کتاب برگزیده مشترک یاقوت حموی
خبرخوان
به ما بپیوندید
|
